Oczyszczalnie biologiczne w większości przypadków stosuje się do oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych (czyli powstających w toaletach i kuchniach gospodarstw domowych) lub mieszaniny ścieków bytowo-gospodarczych z przemysłowymi. Ze względu na sposób oczyszczania oraz związane z nim procesy oczyszczalnie dzieli się na: wykorzystujące technologie osadu czynnego, technologie złoża biologicznego oraz hybrydowe, które łączą obie wspomniane technologie.

Na czym polega oczyszczanie ścieków metodami biologicznymi?

Głównym celem oczyszczania biologicznego jest usunięcie ze ścieków biologicznie rozkładalnych zanieczyszczeń. Wiążę się to z eliminowaniem ciał stałych, zawiesin, koloidów, substancji organicznych rozpuszczonych w ściekach oraz usuwanie związków biogennych. Procesy biologiczne zachodzą w warunkach tlenowych i beztlenowych. W efekcie powstają ścieki oczyszczone oraz osad ściekowy, który zawiera biomasę wraz z zanieczyszczeniami. Oczyszczanie biologiczne powinno być poprzedzane procesami podczyszczania mechanicznego.

Jak wygląda typowy proces mechaniczno-biologicznego oczyszczania ścieków?

Pierwszym etapem całego procesu jest cedzenie, w trakcie którego usuwa się duże cząsteczki zanieczyszczeń przy użyciu urządzeń do oczyszczania mechanicznego np. sitopiaskowników.

Kolejnym etapem jest sedymentacja, która zachodzi w urządzeniach zwanych osadnikami. Ciała stałe w większości osadzają się na dnie zbiornika, tworząc tym samym pierwotny osad, który ulega neutralizacji. W procesie sedymentacji mogą być odzyskiwane zawiesiny mineralne jak np. żwir czy piasek. Osadzają się one w specjalnie zaprojektowanych do tego celu zbiornikach, tj. piaskownikach. Wstępnie podczyszczony ściek może być poddany dalszym procesom.

Następnie ścieki przepływają do reaktora biologicznego, w którym są poddawane działaniu mikroorganizmów. Zazwyczaj ścieki są mieszane przez kilkanaście godzin z natlenioną zawiesiną mikroorganizmów, która redukuje i utlenia większość pozostałych zanieczyszczeń organicznych. Gdy proces zostanie zakończony, ścieki wpływają do osadników wtórnych. Większość substancji biologicznych występuje tam w postaci osadu wtórnego, natomiast oczyszczone ścieki opuszczają biologiczną oczyszczalnię ścieków.

Biologiczne oczyszczalnie ścieków wykorzystują naturalne procesy samooczyszczania zachodzące w wodach powierzchniowych. Usuwanie zanieczyszczeń w oczyszczalniach jest podobne do usuwania zanieczyszczeń w płynącej rzece, w której bakterie rozwijające się w wodzie (podstawa technologii osadu czynnego) i na dnie (podstawa technologii złóż biologicznych) pobierają niezbędne do życia rozpuszczone związki i dzięki temu oczyszczają wodę.