Postępująca „betonoza” w miastach, a także coraz poważniejsze zmiany klimatu, czyli długie okresy suszy oraz gwałtowne zjawiska, jak burze czy nawalne deszcze skutkują problemami z dostępem do wody lub, z drugiej strony, dokuczliwymi podtopieniami. Nic zatem dziwnego, że władze poszczególnych miast coraz częściej inwestują w rozwiązania pozwalające zagospodarować wodę deszczową w miejscu jej opadu oraz zachęcają do tego mieszkańców.

 

Na czym polega retencja w mieście?

Gromadzenie i zagospodarowanie wody deszczowej w mieście to nie tylko sposób na odciążenie miejskiej kanalizacji, ale przede wszystkim ogromne oszczędności wody pitnej. Szacuje się, że umiejętne wykorzystanie deszczówki może ograniczyć jej zużycie nawet o 50%.

Ważne są jednak nie tylko indywidualne działania mieszkańców, ale przede wszystkim systemowe i kompleksowe podejście władz do wykorzystania wody opadowej oraz zmiana myślenia architektów, deweloperów czy planistów miejskich.

Istnieje wiele sposobów rozwiązania problemu retencji w mieście, takich jak zbiorniki retencyjne dla miasta, ogrody deszczowe, zielone ściany, powierzchnie przepuszczalne czy muldy chłonne. Współczesna, przyjazna aglomeracja powinna być dla jego mieszkańców zieloną oazą, a nie betonową pustynią.

 

Na czym polega wykorzystywanie wody opadowej?

Woda deszczowa nie nadaje się do picia (z racji zanieczyszczeń), ale z powodzeniem można wykorzystać ją w celach komunalnych czy przemysłowych. Może służyć m.in. do:

  • prania,
  • prac porządkowych,
  • mycia pojazdów,
  • spłukiwania toalet,
  • nawadniania ogrodów i trawników,
  • celów przeciwpożarowych.

Deszczówka może być również wykorzystywana w miejscach zużywających ponadprzeciętne ilości wody, takich jak np. myjnie samochodowe, a także do celów chłodniczych, w procesach technologicznych oraz w celach zabezpieczenia wody do produkcji.

 

Deszczówka bardzo często jest używana do podlewania ogrodu

 

Jak zarządzać wodą opadową w mieście?

Zbiorniki retencyjne to prawdopodobnie najprostszy sposób na zagospodarowanie deszczówki. Skutecznie zmniejszają ryzyko powodzi, a ich zasoby można wykorzystać do podlewania terenów zielonych, a także w celach przemysłowych oraz gospodarczych.

Ogrody deszczowe to specjalne nasadzenia roślin hydrofitowych, które zbierają, a jednocześnie oczyszczają wodę opadową. Dzięki nim ilość deszczówki spływającej z powierzchni nieprzepuszczalnych, takich jak chodniki, ulice, parkingi czy place do kanalizacji jest znacznie mniejsza. Ogrody tego typu chłoną wodę nawet 40% lepiej niż tradycyjne trawniki.

Jednym z naturalnych rozwiązań zatrzymania wód opadowych są także tzw. muldy chłonne, czyli porośnięte roślinnością zagłębienie terenu. Podobnie jak ogrody deszczowe spowalniają przepływ wody oraz umożliwiają infiltrację do wód gruntowych.

 

Powierzchnie przepuszczalne w miastach

Innym coraz częściej spotykanym sposobem zagospodarowania deszczówki jest budowa powierzchni przepuszczalnych. Warto o nich pomyśleć w przypadku budowy alei, ścieżek spacerowych, parkingów, miejsc postojowych, podjazdów czy placów zabaw. Szybko i skutecznie odprowadzają wodę opadową do gruntu, dzięki czemu efektywnie zwiększają retencję wody w przyrodzie i eliminują potrzebę budowy systemu kanalizacji burzowej.

Zielone ściany to natomiast nie tylko piękna, naturalna dekoracja budynków, ale również miejsce życia wielu roślin, które gromadzą wodę, oczyszczają powietrze, poprawiają jego wilgotność, a także stanowią skuteczną barierę akustyczną.

W miastach, gdzie tereny zielone są tak bardzo deficytowe, ciekawym rozwiązaniem mogą być też zielone dachy. Takie rozwiązanie sprawdza się zarówno w przypadku domów jednorodzinnych, osiedli mieszkaniowych, jak i obiektów komercyjnych. Dach pokryty roślinnością pozwala bowiem na odzyskanie utraconej pod zabudowę powierzchni czynnej biologicznie.

 

Zielone dachy pokryte trawą ułatwiają kumulowanie wody

 

Najważniejsze korzyści z gromadzenia i wykorzystania deszczówki w mieście

Systemy gromadzenia i zagospodarowania deszczówki niosą za sobą benefity zarówno finansowe, jak i ekologiczne. Dzięki nim skutecznie obniżymy rachunki za wodę z kanalizacji miejskiej, woda opadowa może również stanowić doskonałe zabezpieczenie w okresach suszy czy na wypadek awarii oczyszczalni lub sieci wodociągowej.

Dzięki deszczówce nie tylko oszczędzamy wodę pobieraną z innych źródeł, ale także np. w przypadku prania zmniejszamy zużycie środków piorących czy zmiękczających oraz powstawanie osadów i kamienia w pralkach. Deszczówka jest także korzystniejsza dla wegetacji naszych roślin.

 

Inteligentne zarządzanie deszczówką

Monitoring i zarządzanie wodą deszczową to niezwykle ważny element każdej nowoczesnej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Umożliwia efektywniejsze zarządzanie wodą retencyjną oraz jej wykorzystaniem, zwiększa bezpieczeństwo przeciwpowodziowe, ale także znacznie ułatwia codzienną eksploatację systemów ochrony wód oraz urządzeń sieci wodno-kanalizacyjnych.

System monitoringu oraz zarządzania układami wodno-kanalizacyjnymi to nie tylko wygoda, większe bezpieczeństwo, ale także ograniczenie kosztów eksploatacji. Jednym z takich rozwiązań jest inteligentny system BUMERANG SMART stworzony przez Ecol-Unicon.

Dzięki niemu możliwa jest analiza układów na wielu płaszczyznach oraz szybsza reakcja na wszelkie niepożądane zdarzenia. Każdy użytkownik może wygenerować wizualizację z danymi i opadach i stanem wód. Kluczową informacją jest również to, ile deszczu spadło w danym czasie w jednym miejscu. Tego rodzaju dane mogą z powodzeniem pomagać samorządom w skutecznej optymalizacji zarządzania wodą w mieście.